• Yvonne Wortman

Wat als we het nu eens een keertje anders zouden doen?

Er zit mij iets dwars. Het heeft te maken met een jongeman en heel eerlijk, er komen wel vaker van dit soort jongeren op mijn pad. Vandaar dat ik er de laatste tijd steeds meer mee bezig ben. Misschien wil je even met mij mee denken?


Ik noem hem voor de leesbaarheid maar even Jan. Jan weigert naar school te gaan en ik zie dat hij het ook echt niet trekt om te gaan. Niet elke dag. Op sommige dagen gaat hij wel. Maar altijd met tegenzin. Slecht slapen doet hij er van. Thuis wordt er ook nog eens veel van hem verwacht en dat eigenlijk al van jongs af aan. ‘Hij is niet de slimste’, werd er afgelopen week over hem gezegd. En dat terwijl ik een ongelooflijk lief en behulpzaam ventje zie met enorme humor, handig en volgens mij erg gevat en slim. ‘Hij moet naar school, hij moet naar stage, hij moet zijn best doen, hij doet het niet goed, hij heeft geen zin, hij wil liever de hele dag op de bank liggen, hij moet gedwongen worden, dit is zijn patroon’, zijn een aantal van de opmerkingen die ik de afgelopen weken gehoord heb. Tja… het ‘systeem’ vraagt van ons om mee te doen, te functioneren. En als een kind te vaak afwezig is van school, dan grijpt de onderwijsinspectie in. Want kinderen zijn verplicht naar school te gaan. Iets wat volgens mij ooit geboren is uit een recht op onderwijs, maar dat is een andere discussie.


Ik moet dan onwillekeurig even aan mijn eigen jonge jaren terug denken. Ik was niet dom. Het tegendeel is eerder waar. En toch redde ik dat leren op het VWO niet. Mijn thuissituatie, dat wat er uitgesproken en onuitgesproken van mij verwacht werd, hield mij zo bezig dat ik nauwelijks tijd had voor huiswerk en leren. Er was simpelweg in mijn hoofd ook geen ruimte voor. Ook ik ging met tegenzin naar school, soms was ik zelfs ronduit bang om te gaan, immers leek het alsof ik mijn huiswerk niet had willen maken, lui was, niet mijn best deed en dat terwijl ik juist zo mijn best deed. Alleen zag niemand dat.


Tijdens de opleiding tot kindercoach maakte het volgende stukje tekst van Hannah Arendt grote indruk op mij:


Bij de geboorte is een mens nog ongevormd: een vat vol potentieel en beperkingen. Als hij of zij dat potentieel gaat ontdekken en ontplooien, vormt zich een ik, een individu.

Wanneer dit onmogelijk wordt gemaakt door trauma of door bijvoorbeeld een restrictieve opvoeding, kan het niet beginnen. Dat wil zeggen dat de startvoorwaarden van het leven niet tot stand komen en de mens niet vooruitkomt.

Hij of zij zal de neiging hebben om te focussen op het verleden en in oude gedragingen, overtuigingen en patronen blijven steken. Het ontbreekt dan aan het vermogen om te leven vanuit wat misschien wel de essentie is van het mens-zijn: het vermogen tot ontwikkeling, telkens opnieuw kunnen beginnen, of zelfs opnieuw geboren worden.


De tekst maakte indruk, omdat het voor mij ook zoveel van mijn eigen ‘onvermogen’ te leren verklaarde. Mijn lieve maatje Paulien pikte uit mijn verhaal onmiddellijk een essentieel stukje op: ‘dit is zijn patroon’. Prachtig, want patronen kunnen doorbroken worden!


Een kind is van nature leergierig. Het wil zich ontwikkelen, al vanaf dag één. Het wil leren zitten, staan, lopen, praten, zelfstandig eten om maar een paar vaardigheden te noemen die wij allemaal hebben moeten leren. Kinderen willen groot worden. Dus wat maakt dat Jan er zoveel moeite mee heeft om naar school te gaan? En wat maakt dat de focus van de volwassenen om hem heen niet gericht is op die vraag, maar, zo lijkt het, uitsluitend op de vraag hoe Jan er toe te zetten wel elke dag naar school te gaan, ongeacht of hij daar met tegenzin heen gaat of niet?


Misschien ligt de lat bij Jan simpelweg te hoog. Misschien wordt er teveel van hem verwacht. En dan vraag ik mij meteen af: wat als we die lat wat lager zouden kunnen leggen? Zou er dan iets veranderen? Wat zou er gebeuren als wij, de volwassenen om hem heen, hem de ruimte zouden geven om tot rust te komen, kind te zijn, de tijd zouden geven zijn eigen doelen te bepalen… zou hij dan vol gas voor zijn doelen gaan en laten zien wat hij in zijn mars heeft? Groot willen worden? Ik denk van wel. Bij mij heeft het immers niet anders gefunctioneerd. Zozeer ik als kind met tegenzin naar school ging, zo graag ga ik tegenwoordig. Nieuwe dingen leren, nieuwe vaardigheden leren, andere zienswijzen ontwikkelen. Ik zou mij er wel in onder willen dompelen. Of is dit te makkelijk? Sluit ik nu teveel van mezelf op de ander?

52 keer bekeken

Veelgoeds in kinder- jongeren- en gezinscoaching

info@veelgoedscoaching.nl

0646766406

KvK: 72207760

2019 - door Davey Moons, Start je Praktijk​

Logo voor het web.png